مدیریت ناب در مراقبت های بهداشتی: کاهش هزینه های عملیاتی بیمارستان و بهبود نتایج بیمار
دوره 2، شماره 2، 1405، صفحات 326 - 342
نویسندگان : شهربانو آقاخانی* 1
1 - کارشناسی مهندسی پزشکی-بیومتریال، دانشگاه غیر انتفاعی مازیار رویان، ایران
چکیده :
بیمارستان ها و سامانه های بهداشت و درمان همواره با چالش موازنه سازی میان مهار هزینه های فزاینده عملیاتی و ارتقای کیفیت مراقبت و ایمنی بیمار مواجه اند؛ امری که استقرار تفکر مدیریت ناب را به ضرورتی راهبردی جهت حذف اتلاف های فرآیندی تبدیل کرده است. با وجود وسعت مطالعات پیشین، مرور ادبیات نشان می دهد که پژوهش های قبلی غالباً بر پیاده سازی های کیفی و توصیفی اصول ناب تمرکز داشته و عموماً فاقد ارزیابی کمّی یکپارچه، پیش آزمون سناریوهای بهبود بدون ریسک و اتصال رویکردهای مهندسی ارزش به مدل های دقیق شبیه سازیِ پیامد محور بوده اند. هدف این پژوهش، سنجش کمی اثرات پیاده سازی اصول ناب بر تقلیل هزینه های بیمارستانی و ارتقای شاخص های کلیدی پیامد بیماران با بهره گیری از مدل سازی تلفیقی است. روش شناسی پژوهش با رویکردی آمیخته انجام پذیرفت؛ ابتدا با استفاده از نقشه برداری جریان ارزش ، زنجیره خدمات بالینی از پذیرش تا ترخیص واکاوی و گلوگاه های فاقد ارزش افزوده شناسایی شدند، سپس مدل پویای فرآیندها در نرم افزار تخصصی آرنا طراحی و اعتبارسنجی شد و سناریوهای بهبود ناب (مشتمل بر تسطیح بار کاری، بازآرایی فیزیکی و استقرار سیستم کششی) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از سناریوی شبیه سازی حاکی از آن است که روان سازی جریان بیمار می تواند زمان انتظار اولیه را تا ۵۸.۴٪ و طول مدت اقامت را تا ۳۸.۴٪ کاهش دهد. ارزیابی اقتصادی مدل نیز پتانسیل کاهش ۴۱.۷ درصدی هزینه های اضافه کاری و ۲۷.۱ درصدی ضایعات دارویی را برآورد می کند. علاوه بر این، مدل سازی اثرات بالینی نشان دهنده احتمال کاهش ۴۷.۳ درصدی خطاهای ثبت شده و بهبود برآوردی در شاخص رضایت بیماران است. نوآوری این پژوهش ارائه چارچوبی تصمیم یار است که پیوند میان اصول تفکر ناب و متغیرهای کمّیِ مالی و بالینی را در محیط شبیه سازی امکان پذیر ساخته و می تواند بستری پیش بینی پذیر برای ارزیابی مداخلات بالینی پیش از استقرار در محیط واقعی فراهم آورد. در نتیجه گیری، یافته های این پژوهش نشان می دهد که ادغام مدیریت ناب با ابزار شبیه سازی آرنا می تواند چارچوبی کاربردی برای مدیران بیمارستانی باشد تا بدون افت استانداردهای بالینی، شاخص های اقتصادی را بهبود بخشند.