گسترش سریع شهرنشینی و افزایش تقاضا برای توسعه زیرساخت‌های شهری، ضرورت استفاده از رویکردهای نوین در طراحی و اجرای پروژه‌های عمرانی را بیش از پیش آشکار کرده است. در این میان، انتخاب مصالح ساختمانی مناسب به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در افزایش دوام سازه‌ها، کاهش هزینه‌های نگهداری و ارتقای پایداری محیط‌زیستی شهرها مطرح می‌شود. در سال‌های اخیر استفاده از مصالح نوین و پایدار در پروژه‌های عمرانی شهری مورد توجه پژوهشگران و مدیران شهری قرار گرفته است، زیرا این مصالح با ویژگی‌هایی نظیر دوام بیشتر، کاهش مصرف انرژی، قابلیت بازیافت و سازگاری بهتر با محیط‌زیست می‌توانند نقش مهمی در تحقق اهداف توسعه پایدار ایفا کنند. با این حال، به‌کارگیری این مصالح نیازمند ارزیابی دقیق فنی و اقتصادی است تا امکان تصمیم‌گیری آگاهانه در فرآیند برنامه‌ریزی و اجرای پروژه‌های عمرانی فراهم شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و ارزیابی فنی و اقتصادی استفاده از مصالح نوین و پایدار در پروژه‌های عمرانی شهری با تأکید بر نقش آن‌ها در کاهش هزینه‌های نگهداری و ارتقای توسعه پایدار است. برای دستیابی به این هدف، از روش پژوهش مروری و تحلیل منابع علمی استفاده شده است و مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه مصالح نوین، فناوری‌های ساخت پایدار، مدیریت دارایی‌های زیرساختی و تحلیل هزینه چرخه عمر مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. در این پژوهش تلاش شده است با ترکیب یافته‌های مطالعات پیشین، چارچوبی جامع برای ارزیابی کارایی فنی و اقتصادی مصالح پایدار در پروژه‌های عمرانی شهری ارائه شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از مصالح نوین مانند بتن‌های پیشرفته، روسازی‌های خنک، مصالح بازیافتی و فناوری‌های نوین ژئوتکنیکی می‌تواند موجب افزایش دوام سازه‌ها، کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها در برابر عوامل محیطی و کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری در طول چرخه عمر پروژه شود. همچنین بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) و سیستم‌های مدیریت هوشمند ساخت می‌تواند نقش مهمی در بهینه‌سازی مصرف مصالح و کاهش هدررفت منابع داشته باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه برخی مصالح نوین ممکن است هزینه اولیه بیشتری داشته باشند، اما در بلندمدت از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه بوده و موجب افزایش بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌های عمرانی می‌شوند.

مصالح نوین توسعه پایدار شهری هزینه چرخه عمر پروژه‌های عمرانی شهری مدیریت زیرساخت‌ها