همایش آروین البرز ETSJR 2 1 2026 06 15 Green solvents in analytical chemistry حلال‌های سبز در شیمی تجزیه 302 313 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA لیلا مدرس و مدیر دپارتمان مهندسی صنایع شیمیایی، ایران، تهران، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز آموزش شرکت تولیدی و صنعتی آذین خودرو بهنام دانشجوی کارشناسی مهندسی فناوری صنایع شیمیایی، ایران، تهران، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز آموزش شرکت تولیدی و صنعتی آذین خودرو رضا دانشجوی کارشناسی مهندسی فناوری صنایع شیمیایی، ایران، تهران، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز آموزش شرکت تولیدی و صنعتی آذین خودرو ابراهیم دانشجوی کارشناسی مهندسی فناوری صنایع شیمیایی، ایران، تهران، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز آموزش شرکت تولیدی و صنعتی آذین خودرو 2026 06 06 Since the introduction of the concept of green chemistry, the integration of its principles into analytical processes has become one of the most central research areas. Green analytical chemistry emphasizes the reduction or elimination of toxic organic solvents, miniaturization, energy consumption, and waste generation. In this regard, conventional extraction and separation methods, which usually require large amounts of volatile, flammable, and toxic solvents, face serious challenges. Especially in liquid chromatography, the high volume of acetonitrile as the mobile phase, and the extensive consumption of organic solvents in sample preparation, have necessitated the need for more sustainable alternatives. Although solvents such as ethanol or propylene carbonate have been proposed, they have problems such as high viscosity or limited miscibility with water. In response to these challenges, three categories of new green solvents have received attention, including amphiphilic solvents (such as surfactants and alcohols), ionic liquids, and deep eutectic solvents. Taking advantage of their unique solubility properties and structural design capabilities, these solvents have found application in both liquid phase microextraction methods (as extraction solvents) and liquid chromatography (as mobile phase additives or quasi-stationary phases). The aim of this article is to quickly review the advances in the use of these three classes of green solvents in analytical chemistry over the past two years, emphasizing their role in improving the stability of separation and sample preparation methods. از زمان معرفی مفهوم شیمی سبز، ادغام اصول آن در فرآیندهای تحلیلی به یکی از محوری‌ترین زمینه‌های تحقیقاتی تبدیل شده است. شیمی تجزیه سبز بر کاهش یا حذف حلال‌های آلی سمی، کوچک‌سازی، کاهش مصرف انرژی و تولید پسماند تأکید دارد. در این راستا، روش‌های مرسوم استخراج و جداسازی که معمولاً به مقادیر زیادی حلال‌های فرار، اشتعال‌پذیر و سمی نیاز دارند، با چالش‌های جدی مواجه هستند. به‌ویژه در کروماتوگرافی مایع، حجم بالای استونیتریل به عنوان فاز متحرک، و در آماده‌سازی نمونه، مصرف گسترده حلال‌های آلی، نیاز به جایگزین‌های پایدارتر را ضروری ساخته است. اگرچه حلال‌هایی مانند اتانول یا پروپیلن کربنات پیشنهاد شده‌اند، اما مشکلاتی مانند ویسکوزیته بالا یا امتزاج‌پذیری محدود با آب دارند. در پاسخ به این چالش‌ها، سه دسته از حلال‌های سبز جدید شامل حلال‌های آمفی‌فیلیک (مانند سورفکتانت‌ها و الکل‌ها)، مایعات یونی و حلال‌های یوتکتیک عمیق مورد توجه قرار گرفته‌اند. این حلال‌ها با بهره‌گیری از خواص حلالیت منحصربه‌فرد و قابلیت طراحی ساختاری، هم در روش‌های میکرواستخراج فاز مایع (به عنوان حلال استخراج) و هم در کروماتوگرافی مایع (به عنوان افزودنی فاز متحرک یا فاز شبه‌ایستا) کاربرد یافته‌اند. هدف مقاله حاضر، مرور سریعی بر پیشرفت‌های دو سال اخیر در استفاده از این سه دسته حلال سبز در شیمی تجزیه، با تأکید بر نقش آن‌ها در بهبود پایداری روش‌های جداسازی و آماده‌سازی نمونه است. /downloadfilepdf/222833