مداخلات چندوجهی مبتنی بر مدل FINGER
در پیشگیری از زوال شناختی:
مروری نظاممند با تأکید بر مؤلفههای روانشناسی بالینی
دوره 2، شماره 1، 1405، صفحات 80 - 99
1- کارشناس ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه غیرانتفاعی رجا، قزوین، ایران
2- استادیار و هیئت علمی گروه روانشناسی، دانشگاه رجا، قزوین، ایران
چکیده :
زوال شناختی و زمینهسازی برای بیماری آلزایمر یکی از مهمترین چالشهای بهداشت عمومی در قرن بیستویکم محسوب میشود. مدل FINGER (Finnish Geriatric Intervention Study to Prevent Cognitive Impairment and Disability) بهعنوان اولین کارآزمایی تصادفیسازیشده چندوجهی در مقیاس بزرگ، نشان داده است که مداخلات ترکیبی شامل فعالیت بدنی، رژیم غذایی، تمرین شناختی و مدیریت عوامل خطر قلبیعروقی میتوانند بهطور معناداری از کاهش عملکرد شناختی جلوگیری کنند یا آن را به تأخیر اندازند. این مقاله با روش مرور نظاممند، ادبیات موجود در حوزه مدل FINGER و مداخلات مشابه را بررسی کرده و با تأکید ویژه بر مؤلفههای روانشناسی بالینی این مدل — شامل مداخلات شناختی، مدیریت استرس، حمایت اجتماعی و سلامت روان — نقش روانشناس بالینی را در پیادهسازی این مداخلات تبیین میکند. یافتهها نشان میدهند که مؤلفههای روانشناختی نهتنها مستقیماً بر حفظ شناخت تأثیر دارند، بلکه از طریق افزایش پایبندی به درمان و بهبود سبک زندگی، اثربخشی کلی مداخله را ارتقا میدهند. پیامدهای بالینی و پیشنهادات برای تحقیقات آتی ارائه میشود.