توسعه روزافزون فناوری‌های نوین در دهه‌های اخیر، تمامی ابعاد زندگی بشر را تحت تاثیر قرار داده و نظام‌های آموزشی نیز از این قاعده مستثنی نبوده‌اند. در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین و تاثیرگذارترين دستاوردهای بشری، نقش بسیار مهمی در دگرگونی فرایندهای یاددهی و یادگیری ایفا کرده است. مقاله حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در توسعه مهارت‌های پژوهشی معلمان و دانش‌آموزان به رشته تحریر درآمده است. این پژوهش به صورت مروری و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است تا ابعاد مختلف کاربرد این فناوری را در بهبود توانمندی‌های تحقیقاتی تبیین نماید. بررسی‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند به عنوان یک دستیار هوشمند، در مراحل مختلف پژوهش از جمله جستجوی منابع، تحلیل داده‌ها، نگارش علمی و حتی ایده‌پردازی به یاری پژوهشگران بشتابد. برای معلمان، این فناوری فرصتی بی‌نظیر جهت ارتقای سطح علمی، به‌روزرسانی دانش تخصصی و بهبود روش‌های تدریس پژوهش‌محور فراهم می‌آورد. همچنین برای دانش‌آموزان، استفاده از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی موجب تقویت تفکر انتقادی، افزایش انگیزه برای یادگیری مستقل و توسعه مهارت‌های حل مسئله می‌شود. با این وجود، کاربرد این فناوری چالش‌ها و ملاحظات اخلاقی متعددی از جمله حفظ حریم خصوصی، جلوگیری از سرقت علمی و کاهش وابستگی بیش از حد به ماشین را نیز به همراه دارد. در نتیجه، برای بهره‌گیری بهینه از هوش مصنوعی در نظام آموزشی، تدوین سیاست‌گذاری‌های دقیق، آموزش مستمر معلمان و دانش‌آموزان و ایجاد فرهنگ استفاده صحیح از این ابزارها امری ضروری به نظر می‌رسد.

هوش مصنوعی مهارت‌های پژوهشی معلمان دانش‌آموزان فناوری آموزشی.